VRAAG: De onderwerpen van uw chansons zijn van oorsprong Belgisch. Maar later leefde u het Franse leven. Was dat niet moeilijk te leven in twee verschillende culturen?
BREL: Nee, geen probleem. Het ingewikkelde is dat het persoonlijk niets met België van doen heeft. Ik denk aan mijn jeugd en die van de hele wereld. Ik had net zo goed op Sicilië of in Marokko geboren kunnen worden. Dan zou mijn jeugd gesitueerd zijn geweest in Marokko. Maar meer nog dan over Marokko zou ik het over mijn jeugd hebben. Met een wisselend decor. Maar ik geloof dat je in je latere leven overal kan wonen. Waar je vandaan komt is minder belangrijk. Maar mijn jeugd bracht ik daar door.

Mon enfance passa
De grisailles en silence
De fausses révérences
En manque de batailles
L'hiver j'étais au ventre
De la grande maison
Qui avait jeté l'ancre
Au nord parmi les joncs
L'été à moitié nu
Mais tout à fait modeste
Je devenais indien
Pourtant déjà certain
Que mes oncles repus
M'avaient volé le Far West

Mon enfance passa
Les femmes aux cuisines
Où je rêvais de Chine
Vieillissaient en repas
Les hommes au fromage
S'enveloppaient de tabac
Flamands taiseux et sages
Et ne me savaient pas
Moi qui toutes les nuits
Agenouillé pour rien
Arpégeais mon chagrin
Au pied du trop grand lit
Je voulais prendre un train
Que je n'ai jamais pris

Mon enfance passa
De servante en servante
Je m'étonnais déjà
Qu'elles ne fussent point plantes
Je m'étonnais encore
De ces ronds de famille
Flânant de mort en mort
Et que le deuil habille
Je m'étonnais surtout
D'être de ce troupeau
Qui m'apprenait à pleurer
Que je connaissais trop
J'avais l'oeil du berger
Mais le coeur de l'agneau

Et mon enfance éclata
Ce fut l'adolescence
Et le mur du silence
Un matin se brisa
Ce fut la première fleur
Et la première fille
La première gentille
Et la première peur
Je voulais je le jure
Je jure que je volais
Mon coeur ouvrait les bras
Je n'étais plus barbare

Et la guerre arriva

Et nous voilà ce soir

mijn jeugd ging voorbij
van trieste eentonigheid in stilte
in valse beleefdheid
die confrontatie schuwt
's winters zat ik in de buik
van het grote huis
dat 't anker had uitgeworpen
in 't Noorden, tussen 't riet
's zomers liep ik half naakt rond
maar zo, dat niemand iets van me merkte
dan werd ik een indiaan
maar ik wist al van te voren
dat mijn volgevreten ooms
me van mijn Wilde Westen zouden beroven

mijn jeugd ging voorbij
bij de vrouwen in de keuken
waar ik droomde van China
terwijl zij vergrijsden boven hun fornuis
de mannen bij de kaas
hulden zich in rookwolken
zwijgzame wijze Vlamingen
die niets wisten van mij
ik die elke nacht
neerknielde voor niets
en mijn verdriet stileerde
bij een veel te groot bed
ik wilde een trein nemen
die ik nooit genomen heb

mijn jeugd ging voorbij
van dienstmeisje naar dienstmeisje
en toen al was ik verwonderd
dat 't geen planten waren
zoals ik verbijsterd was
over die familiebijeenkomsten
die van dode naar dode slenteren
gekleed in deftige rouw
en bovenal was ik verbaasd
dat ik ook bij die kudde hoorde
die me leerde huilen
en die ik al te goed kende
ik had 't oog van de herder
maar het hart van 'n lam

mijn jeugd barstte open
ik werd een jonge man
en de muur van stilte
brak op een morgen
toen kwam de eerste bloem
en 't eerste meisje
de eerste voor wie m'n hart klopte
en de eerste angst
ik had vleugels, dat zweer ik
ik zweer dat ik vloog
mijn hart ging wijd open
ik was niet langer 'n barbaar

en toen brak de oorlog uit

en werd het avond

Mais je te préviens
Le voyage est fini
D'ailleurs j'ai horreur
De tous les flons flons
De la valse musette
Et de l'accordéon

T'as voulu voir Paris
Et on a vu Paris
T'as voulu voir Dutronc
Et on a vu Dutronc
J'ai voulu voir ta sœur
J'ai vu le mont Valérien
T'as voulu voir Hortense
Elle était dans l'Cantal
J'ai voulu voir Byzance
Et on a vu Pigalle
à la gare Saint-Lazare
J'ai vu les Fleurs du Mal
Par hasard

T'as plus aimé Paris
Et on a quité Paris
T'as plus aimé Dutronc
Et on a quitté Dutronc
Maintenant je confonds ta sœur
Et le mont Valérien
De ce que je sais d'Hortense
J'irai plus dans l'Cantal
Et tant pis pour Byzance
Puisque j'ai vu Pigalle
Et la gare Saint-Lazare
C'est cher et ça fait mal
Au hasard

Mais je te le redis (chauffe chauffe)
Je n'irai pas plus loin
Mais je te préviens kaï kaï
Le voyage est fini
D'ailleurs j'ai horreur
De tous les flons flons
De la valse musette
Et de l'accordéon (chauffe Marcel, chauffe)

T'as voulu voir Vierzon
Et on a vu Vierzon
T'as voulu voir Vesoul
Et on on a vu Vesoul
T'as voulu voir Honfleur
Et on a vu Honfleur
T'as voulu voir Hambourg
Et on a vu Hambourg
J'ai voulu voir Anvers
Et on a revu Hambourg
J'ai voulu voir ta sœur
Et on a vu ta mère
Comme toujours.

T'as plus aimé Vierzon
Et on a quitté Vierzon
T'as plus aimé Vesoul
Et on a quitté Vesoul
T'as plus aimé Honfleur
Et on a quitté Honfleur
T'as plus aimé Hambourg
Et on a quité Hambourg
T'as voulu voir Anvers
Et on n'a vu qu'ses faubourgs
Tu n'as plus aimé ta mère
Et on a quitté sa sœur
Comme toujours

Mais je te le reredis (Kaï, chauffe chauffe)
Je n'irai pas plus loin
Mais je te préviens (chauffe Marcel)
Le voyage est fini
D'ailleurs j'ai horreur
De tous les flons flons
De la valse musette
Et de l'accordéon (chauffe)

T'as voulu voir Paris
Et on a vu Paris
T'as voulu voir Dutronc
Et on a vu Dutronc
J'ai voulu voir ta sœur
J'ai vu le mont Valérien
T'as voulu voir Hortense
Elle était dans l'Cantal
J'ai voulu voir Byzance
Et on a vu Pigalle
à la gare Saint-Lazare
J'ai vu les Fleurs du Mal
Par hasard

maar ik heb je gewaarschuwd
de reis is voorbij
en ik walg van
al die lawaaierige akkoorden
van de musette wals
en die trekharmonica

je wilde Parijs zien
je zag Parijs
je wilde Dutronc zien
we zagen Dutronc
je wilde je zus zien
ik zag de Berg van Valérien
je wilde Hortense zien
ze was bij Cantal
ik wilde Byzantium zien
maar we zagen Pigalle
bij het station Saint-Lazare
zag ik Fleurs du Mal
per ongeluk

je houd niet meer van Parijs
dus vertrekken we
je hebt genoeg van Dutronc
dan verlaten we Dutronc
nu verwar ik je zus
met de Berg van Valérien
wat ik over Hortense weet
zal ik vaker naar Cantal gaan
en nog lulliger voor Byzantium
sinds ik Pigalle zag
en het Saint-Lazare station
het is duur en slecht gemaakt
toevallig

maar ik herhaal je
ik ga niet verder
ik waarschuwde je
de reis is voorbij
en ik walg van
al die lawaaierige akkoorden
van de musette wals
en die trekharmonica

je wilde Vierzon zien
en we zagen Vierzon
je wilde Vesoul zien
en we zagen Vesoul
je wilde Honfleur zien
en we zagen Honfleur
je wilde Hamburg zien
en we zagen Hamburg
ik wilde Antwerpen zien
we bekeken Hamburg nog maar eens
ik wilde je zus zien
en jij je moeder
zoals altijd

je hield meer van Vierzon
en we verlieten Vierzon
je hield meer van Vesoul
en we verlieten Vesoul
je hield meer van Honfleur
we vertrokken uit Honfleur
je hield meer van Hamburg
en we vertrokken uit Hamburg
je wilde Antwerpen zien
we zagen de buitenwijken
je houd niet meer van je moeder
en verlieten je zus
zoals altijd

maar ik zeg het je nog eens
ik ga niet verder meer
ik heb je gewaarschuwd
de reis is voorbij
en ik walg van
al die lawaaierige akkoorden
van de musette wals
en die trekharmonica

je wilde Parijs zien
je zag Parijs
je wilde Dutronc zien
we zagen Dutronc
je wilde je zus zien
ik zag de Berg van Valérien
je wilde Hortense zien
ze was bij Cantal
ik wilde Byzantium zien
maar we zagen Pigalle
bij het station Saint-Lazare
zag ik Fleurs du Mal
per ongeluk

Toen ik klein was droomde ik bij 't naar bed gaan altijd dat ik een soort Vasco da Gama was.
Ik heb aardig wat verknoeid om alleen maar dat te zijn.
Ik werk alleen aan mijn dromen.
M'n belangen heb ik verwaarloosd, maar mijn dromen zijn nummer één.

't Gaat niet om leren, maar om afleren.
Ik ben nu m'n jeugd aan het afleren.

VRAAG: Toen je twintig was, had je vast 'n aantal zekerheden. Wat is daar nu nog van over?
BREL: Ik wilde liefhebben en dat wil ik nog steeds.
En ik wilde 'n instrument zijn. Waarom weet ik niet.

Ze zeggen dat ik 'n telg ben van de bourgeoisie, en dat is ook zo.
Maar dat wist ik niet.
Hoe kun je dat ook weten? Ik was de zoon van m'n ouders.
Zonder mijn liedjes had ik 't nooit geweten.

De bourgeois, de burgerij, dat is voor mij 'n bepaald soort van materialisme.
't Idee dat je aan later, aan je toekomst moet denken.
Alles wat de droom en de mooie dingen in 't leven kapotmaakt.
Dat bedoel ik met 'burgerij'.
De veiligheid en 'n soort middelmatigheid van de ziel.
Ik haat dat.
't Maakt mensen oud.

Elles vieillissent à petits pas
De petits chiens en petits chats
Les bigotes
Elles vieillissent d'autant plus vite
Qu'elles confondent l'amour et l'eau bénite
Comme toutes les bigotes

Si j'étais diable en les voyant parfois
Je crois que je me ferais châtrer
Si j'étais Dieu en les voyant prier
Je crois que je perdrais la foi
Par les bigotes

Elles processionnent à petits pas
De bénitier en bénitier
Les bigotes
Et patati et patata
Mes oreilles commencent à siffler
Les bigotes

Vêtues de noir comme Monsieur le Curé
Qui est trop bon avec les créatures
Elles s'embigotent les yeux baissés
Comme si Dieu dormait sous leurs chaussures
De bigotes

Le samedi soir après le turbin
On voit l'ouvrier parisien
Mais pas de bigotes
Car c'est au fond de leur maison
Qu'elles se préservent des garçons
Les bigotes

Qui préfèrent se ratatiner
De vêpres en vêpres de messe en messe
Toutes fières d'avoir pu conserver
Le diamant qui dort entre leurs f...s
De bigotes

Puis elles meurent à petits pas
A petit feu en petit tas
Les bigotes
Qui cimetièrent à petits pas
Au petit jour d'un petit froid
De bigotes

Et dans le ciel qui n'existe pas
Les anges font vite un paradis pour elles
Une auréole et deux bouts d'ailes
Et elles s'envolent... à petits pas
De bigotes

ze worden oud met kleine pasjes
met hun hondjes en hun poesjes
de kwezels
des te sneller worden ze oud
omdat ze het verschil niet zien tussen liefde en wijwater
zoals alle kwezels

als ik de duivel was en ik kwam ze tegen
liet ik me castreren
als ik God was en ze zag bidden
verloor ik m'n geloof
door die kwezels

met kleine stapjes sukkelen ze voort
van zegen naar zegening
de kwezels
ze roddelen en kwebbelen
hun oren altijd op scherp
de kwezels

in plechtig zwart als mijnheer pastoor
die te zachtaardig is voor z'n gehoor
kijken ze zedig naar de grond
alsof God zelf tussen hun schoenen zou slapen
de kwezels

op zaterdagavond gaan hun luiken dicht tegen de boemelaars
je ziet de kwezels niet op straat
geen jongen mag door de raampjes loeren
van hun kwezel-nestjes
de kwezels

zo schrompelen ze ineen
mis na mis, vesper na vesper
de handen vroom gevouwen
over de diamant in hun kut
de kwezels

en zo nadert de dag
dat ze met trippelpasjes de dood in gaan
de kwezels
met trippelpasjes komen ze 't kerkhof op
in de kille ochtendschemering
de kwezels

en in de hemel die niet bestaat
richten de engelen snel 'n paradijs voor ze in
met 'n stralenkrans en twee vleugels
klapwiekend vliegen ze de eeuwigheid in
de kwezels

Je vous ai apporté des bonbons
Parce que les fleurs ça est périssable
Puis les bonbons c'est tellement bon
Bien que les fleurs soient plus présentables
Surtout quand elles sont en boutons
Mais je vous ai apporté des bonbons

J'espère qu'on pourra se promener
Que Madame votre mère ne dira rien
On ira voir passer les trains
A huit heures moi je vous ramènerai
Quel beau dimanche allez pour la saison
Je vous ai apporté des bonbons

Si vous saviez ce que je suis fier
De vous voir pendue à mon bras
Les gens me regardent de travers
Y en a même qui rient derrière moi
Le monde est plein de polissons
Je vous ai apporté des bonbons

Oh! oui! Germaine est moins bien que vous
Oh oui! Germaine elle est moins belle
C'est vrai que Germaine a des cheveux roux
C'est vrai que Germaine elle est cruelle
Ça vous avez mille fois raison
Je vous ai apporté des bonbons

Et nous voilà sur la grand'place
Sur le kiosque on joue Mozart
Mais dites-moi que ça est par hasard
Qu'il y a là votre ami Léon
Si vous voulez que je cède la place
J'avais apporté de bonbons...

Mais bonjour Mademoiselle Germaine
Je vous ai apporté des bonbons
Parce que les fleurs ça est périssable
Puis les bonbons c'est tellement bon
Bien que les fleurs soient plus présentables
Surtout quand elles sont en boutons
Mais je vous ai apporté des bonbons

ik heb bonbons voor u meegebracht
want bloemen, die verwelken maar
en bonbons zijn echt lekker
hoewel bloemen zich beter presenteren
vooral als ze nog in de knop zijn
toch heb ik maar bonbons voor u meegebracht

ik hoop dat we kunnen gaan wandelen
en dat mevrouw uw moeder er niks van zegt
dan gaan we naar de passerende treinen kijken
om acht uur bezorg ik u weer thuis
wat een prachtige zondag, nou ja, voor de tijd van het jaar
ik heb bonbons voor u meegebracht

als u eens wist hoe trots ik op mezelf ben
nu ik zo gearmd met u loop
de mensen kijken me schuin aan
en er zijn er die achter mijn rug lachen
de wereld is vol brutaal tuig
maar ik heb bonbons voor u meegebracht

o nee, die Germaine haalt het niet bij u
die Germaine is niet zo mooi
't is waar dat ze rood haar heeft
het is waar dat Germaine wreed is
ja dat is waar, u heeft helemaal gelijk
ik heb bonbons voor u meegebracht

en voila, daar zijn we dan op het grote plein
in de muziektent spelen ze Mozart
maar, is het wel toeval
dat daar uw vriendje Leon aankomt?
als u wilt, maak ik wel plaats
ik had bonbons voor u meegebracht

maar goedendag juffrouw Germaine
ik heb bonbons voor u meegebracht
omdat bloemen zo gauw verwelken
en bonbons echt lekker zijn
hoewel bloemen representatiever zijn
vooral als ze nog in de knop zijn
maar toch heb ik maar bonbons voor u meegebracht

Avec la mer du Nord pour dernier terrain vague
Et des vagues de dunes pour arrêter les vagues
Et de vagues rochers que les marées dépassent
Et qui ont à jamais le coeur à marée basse
Avec infiniment de brumes à venir
Avec le vent de l'est écoutez-le tenir
Le plat pays qui est le mien

Avec des cathédrales pour uniques montagnes
Et de noirs clochers comme mâts de cocagne
Où des diables en pierre décrochent les nuages
Avec le fil des jours pour unique voyage
Et des chemins de pluie pour unique bonsoir
Avec le vent d'ouest écoutez le vouloir
Le plat pays qui est le mien

Avec un ciel si bas qu'un canal s'est perdu
Avec un ciel si bas qu'il fait l'humilité
Avec un ciel si gris qu'un canal s'est pendu
Avec un ciel si gris qu'il faut lui pardonner
Avec le vent du nord qui vient s'écarteler
Avec le vent du nord écoutez-le craquer
Le plat pays qui est le mien

Avec de l'Italie qui descendrait l'Escaut
Avec Frida la blonde quand elle devient Margot
Quand les fils de novembre nous reviennent en mai
Quand la plaine est fumante et tremble sous juillet
Quand le vent est au rire quand le vent est au blé
Quand le vent est au sud écoutez-le chanter
Le plat pays qui est le mien.

Met de Noordzee als laatste vaag terrein
en vage duinen om die vaagheid te breken
vage rotsen in eindeloze getijen
die voor altijd het hart verloor aan laagtij
met onophoudelijk aanwaaiende nevel
met de oostenwind hoor je het standhouden
dat vlakke land van mij

Met kathedralen als enige bergen
en de donkere torens als vette palen
met stenen duivels die de wolken neerhalen
met de dagelijkse sleur als enige reis
en regenwegen als enige goedenavond
met de westenwind hoor je het willen
dat vlakke land van mij

met een hemel zo laag dat een kanaal er in verdwijnt
met een hemel zo laag dat hij nederig maakt
met een grijze hemel en een verloren kanaal
een hemel zo grijs dat je het 'm wel vergeeft
en de noordenwind die zich vierendeelt
met de noordenwind hoor je het kraken
dat vlakke land van me

Met een brok Italië dat de Schelde afzakt
Met Blonde Frida die daarna Margot wordt
als de zonen van november terugkeren in mei
als de velden dampen en trillen in juli
wanneer de wind lacht, wanneer de wind maalt
met de zuidenwind hoor je het zingen
dat vlakke land van mij

De duivel zag en hoorde alles.
Toen hij alles gezien en gehoord had, richtte hij thuis een banket aan.
Aan 't eind van de maaltijd stond hij op...
...en hield een toespraak waarin hij het volgende zei:
Hij zei: dat gaat goed, jongens
overal staat de aarde in brand
dat gaat goed, jongens
de mensen spele oorlogje of dat geen kwaad kan
dat gaat goed, jongens
treinen ontsporen met veel geraas
omdat kerels vol idealen bommen op de rails leggen
daar komen originele doden van
waar geen biecht meer aan te pas komt
dat gaat goed
de mensen maken zoveel mee dat hun ogen er dof van staan
dat gaat goed
er wordt niet meer gezongen in de straten van Parijs... dat gaat goed
brave lui verslijt men voor gek, dichters voor ezels
maar smeerlappen krijgen hun foto in de krant
dat kwetst 't fatsoen
maar 't schorum lacht in z'n vuistje
dat gaat goed, jongens

achter alle vuiligheid die er voor ons ligt
achter half dichtgeknepen ogen in slappe gezichten
achter tevergeefs uitgestoken handen
open of in 'n machteloos opgestoken vuist
verder dan grenzen, gevlochten van prikkeldraad
verder dan alle ellende
verder dan dat alles moeten we kijken
we moeten kijken naar al wat mooi is
naar 't blauw in de grijze wolken en de meisjes aan het water
naar de vriend wiens trouw je kent en de zon van morgen
naar de vlucht van 'n zwaluw en 't schip dat terugkeert
naar de vriend wiens trouw je kent en de zon van morgen
naar de vlucht van 'n zwaluw en 't schip dat terugkeert

Valse de 1000 tems

Marieke

Dans le port d'Amsterdam
Y a des marins qui chantent
Les rêves qui les hantent
Au large d'Amsterdam
Dans le port d'Amsterdam
Y a des marins qui dorment
Comme des oriflammes
Le long des berges mornes
Dans le port d'Amsterdam
Y a des marins qui meurent
Pleins de bière et de drames
Aux premières lueurs
Mais dans le port d'Amsterdam
Y a des marins qui naissent
Dans la chaleur épaisse
Des langueurs océanes

Dans le port d'Amsterdam
Y a des marins qui mangent
Sur des nappes trop blanches
Des poissons ruisselants
Ils vous montrent des dents
A croquer la fortune
A décroisser la lune
A bouffer des haubans
Et ça sent la morue
Jusque dans le coeur des frites
Que leurs grosses mains invitent
A revenir en plus
Puis se lèvent en riant
Dans un bruit de tempête
Referment leur braguette
Et sortent en rotant

Dans le port d'Amsterdam
Y a des marins qui dansent
En se frottant la panse
Sur la panse des femmes
Et ils tournent et ils dansent
Comme des soleils crachés
Dans le son déchiré
D'un accordéon rance
Ils se tordent le cou
Pour mieux s'entendre rire
Jusqu'a ce que tout à coup
L'accordéon expire
Alors le geste grave
Alors le regard fier
Ils ramènent leur batave
Jusqu'en pleine lumière

Dans le port d'Amsterdam
Y a des marins qui boivent
Et qui boivent et reboivent
Et qui reboivent encore
Ils boivent à la santé
Des putains d'Amsterdam
De Hambourg ou d'ailleurs
Enfin ils boivent aux dames
Qui leur donnent leur joli corps
Qui leur donnent leur vertu
Pour une pièce en or
Et quand ils ont bien bu
Se plantent le nez au ciel
Se mouchent dans les étoiles
Et ils pissent comme je pleure
Sur les femmes infidèles

Dans le port d'Amsterdam
Dans le port d'Amsterdam.

In de haven van Amsterdam
zijn er zeelui die zingen
over dromen die hun achtervolgen
als ze weg zijn uit Amsterdam
In de Amsterdamse haven
Heb je zeelui die slapen
als gevallen wimpels
langs de trieste kades
In de Amsterdamse haven
Heb je zeelui die sterven
Vol van bier en drama's
in het eerste ochtendgloren
Maar in de Amsterdamse haven
Heb je zeelui die geboren worden
In de zwoele warmte
van de wiegende oceaan

In de Amsterdamse haven
Heb je zeelui die vreten
Aan te witte tafellaken
Nog druipende vissem
Laten hun tanden zien
waarmee ze hun fortuin kraken
en de maan afhaken
en het scheepswant verslinden
en het smaakt naar kabeljouw
Tot in de frieten
die ze met grote handen
steeds weer laten aanrukken
dan staan ze lachend op
In een stromgedruis
Knopen hun gulp weer dicht
en lopen boerend naar buiten

In de Amsterdamse haven
heb je zeelui die dansen
en hun buik wijven
tegen die van de vrouwen
En ze draaien en dansen
Als tollende zonnen
op de verscheurdde klank
van een ranzige accordeon
en ze strekken hun nek
om zichzelf te horen lachen
tot met een klap
de accordeon het begeeft
dan leiden ze met plechtig gebaar
en trotse blik
hun knappe Bataafse
terug naar het volle licht

In de Amsterdamse haven
zijn er zeelui die drinken
die drinken en nog meer drinken
en door vblijven drinken
op de gezondheid
van de hoeren van Amsterdam
van Hamburg en overal
kortom op de dames
die hun mooie lijf schenken
en hun deugd
voor een goudstuk
en als ze goed zat zijn
snuiten ze hun neus in de lucht
vliegen zelf naar de sterren
En ze pissen zoals ik jank
Over de ontrouw van de vrouwen

In de Amsterdamse haven
In de Amsterdamse haven

LES VIEUX

Jacques Brel

Les vieux ne parlent plus ou alors seulement parfois du bout des yeux
Même riches ils sont pauvres, ils n'ont plus d'illusions et n'ont qu'un coeur pour deux
Chez eux ça sent le thym, le propre, la lavande et le verbe d'antan
Que l'on vive à Paris on vit tous en province quand on vit trop longtemps
Est-ce d'avoir trop ri que leur voix se lézarde quand ils parlent d'hier
Et d'avoir trop pleuré que des larmes encore leur perlent aux paupières
Et s'ils tremblent un peu est-ce de voir vieillir la pendule d'argent
Qui ronronne au salon, qui dit oui qui dit non, qui dit: je vous attends

Les vieux ne rêvent plus, leurs livres s'ensommeillent, leurs pianos sont fermés
Le petit chat est mort, le muscat du dimanche ne les fait plus chanter
Les vieux ne bougent plus leurs gestes ont trop de rides leur monde est trop petit
Du lit à la fenêtre, puis du lit au fauteuil et puis du lit au lit
Et s'ils sortent encore bras dessus bras dessous tout habillés de raide
C'est pour suivre au soleil l'enterrement d'un plus vieux, l'enterrement d'une plus laide
Et le temps d'un sanglot, oublier toute une heure la pendule d'argent
Qui ronronne au salon, qui dit oui qui dit non, et puis qui les attend

Les vieux ne meurent pas, ils s'endorment un jour et dorment trop longtemps
Ils se tiennent la main, ils ont peur de se perdre et se perdent pourtant
Et l'autre reste là, le meilleur ou le pire, le doux ou le sévère
Cela n'importe pas, celui des deux qui reste se retrouve en enfer

Vous le verrez peut-être, vous la verrez parfois en pluie et en chagrin
Traverser le présent en s'excusant déjà de n'être pas plus loin
Et fuir devant vous une dernière fois la pendule d'argent
Qui ronronne au salon, qui dit oui qui dit non, qui leur dit: je t'attends
Qui ronronne au salon, qui dit oui qui dit non et puis qui nous attend.

DE OUDJES

Vertaling Mohamed el-Fers

De oudjes praten niet meer
alleen blikken ze af en toe met hun ogen
Zelfs rijk zijn ze arm
hebben geen illusies meer
hebben één hart voor hun tweeën
Bij hun ruikt het naar tijm, zeep, lavendel en het woord van vroeger
Al leef je in Parijs
je leeft altijd in de provincie als je te lang blijft leven
Hebben ze te vaak gelachen
breekt daarom hun stem
als ze over vroeger praten
hebben ze te vaak gehuild
en hangen er daarom nog tranen aan hun oogleden
en als ze een beetje beven is dat omdat ze de zilveren klok ouder zien worden
de klok in de salon, die ja tikt, die nee tikt, die tikt: ik wacht op jou

De oudjes dromen niet meer, hun boeken dommelen in, hun piano's zijn gesloten
De kleine kat is dood, de zondagse borrel doet hen niet meer zingen
De oudjes bewegen niet meer, hun gebaren hebben te veel rimpels, hun wereld is te klein
van het bed naar het raam, dan van het bed naar de stoel, van het bed naar het bed
en als ze nog eens uitgaan, arm aan arm, deftig stijf gekleed
dan volgen ze in de zon de begravenis van een die nog ouder was, nog lelijker
En in de tijd van een snik vergeten ze een uur lang de zilveren klok
de klok in de salon, die ja tikt, die nee tikt, die tikt en op hen wacht

De oudjes sterven niet, ze slapen gewoon in en slapen op een dag te lang
ze houden elkaar vast, bang om de ander te verliezen
en toch verliezen ze elkaar
en de andere blijft achter, de beste of de kwaadste, de zachte of de strenge, dat doet er niet toe, degeen van de twee die overblijft belandt in de hel

u ziet hem af en toe, u ziet haar soms in regen en verdriet
Ze lopen door het heden en excuseren zich dat ze nog niet verder zijn
En vluchten voor u uit, de zilveren klok klinkt nog een laatste keer,
de salonklok die tikt ja, die tikt nee, die tikt: ik wacht op jou
de salonklok die tikt ja, die tikt nee, die op ons wacht

Liefde van later
In een vertaling van Lennaert Nijgh gezongen door Herman van Veen op zijn LP Suzanne in 1969 (ook op LP Alles/1983 en op LP Toegift/1979 (live)

Als liefde zoveel jaar kan duren,
dan moet het echt wel liefde zijn,
ondanks de vele kille uren,
de domme fouten en de pijn.
Heel deze kamer om ons heen,
waar ons bed steeds heeft gestaan,
draagt sporen van een fel verleden,
die wilde hartstocht lijkt nu heen,
die zoete razernij vergaan,
de wapens waar we toen mee streden.

Ik houd van jou,
met heel mijn hart en ziel
houd ik van jou.
Langs de zon en maan
tot aan het ochtendblauw,
ik houd nog steeds van jou.

Jij kent nu al mijn slimme streken,
ik ken allang jouw heksenspel.
Ik hoef niet meer om jou te smeken,
jij kent mijn zwakke plaatsen wel.
Soms liet ik jou te lang alleen,
misschien was wat je deed verkeerd,
maar ik had ook wel eens vriendinnen.
We waren jong en niet van steen
en zo hebben we dan toch geleerd:
je kunt toch altijd opnieuw beginnen.

Ik houd van jou...

We hebben zoveel jaar gestreden
tegen elkaar en met elkaar.
Maar rustig leven en tevreden
is voor de liefde een gevaar.
Jij huilt allang niet meer zo snel,
ik laat me niet zo vlug meer gaan,
we houden onze woorden binnen.
Maar al beheersen we het spel
een ding blijft toch altijd bestaan:
de zoete oorlog van het minnen.

Ik houd van jou...

Ik houd nog steeds van jou,
voorgoed van jou.

De nuttelozen van de nacht

Tekst & muziek: Jacques Brel & François Rauber, Vertaling: Ernst van Altena

Ze ontwaken om een uur of vier
Ze ontbijten met een kleintje bier
Ze gaan uit omdat er thuis niets wacht:
De nuttelozen van de nacht
Zij, gedraagt zich arrogant
Omdat ze mooie borsten heeft
Hij, is zeker en charmant
Omdat papa hem centen geeft
Hun onmacht is hun hoogste macht:
De nuttelozen van de nacht

refr.: Kom, dans met mij
Vriendin, kom hier, vriendin, kom hier, kom hier, nee, blijf
Kom, dans met mij
Laat ons dansen, lijf aan lijf

Ze braken zonder ziek te zijn
Ze braken nacht en zonder pijn
Ze nemen zich bedroefd in acht:
De nuttelozen van de nacht
Ze bespreken zonder end:
De poezie, die geen van hen kent
De romans, die geen van hen schreef
De vrouw, die bij geen van hen bleef
De grap, waarom geen van hen lacht
De nuttelozen van de nacht

refr. Kom, dans met mij
Vriendin, kom hier, vriendin, kom hier, kom hier, nee, blijf
Kom, dans met mij
Laat ons dansen, lijf aan lijf

In liefde zijn ze zo berooid (ah!)
Het was, het was, ze was, zo zacht
Ze was, ach, dat begrijpt u nooit
'De nuttelozen van de nacht'
Ze nemen nog een laatste glas
Vertellen nog een laatste grap
En dan het allerlaatste glas
De laatste dans, de laatste stap
Het laatst verdriet, de laatste klacht
De nuttelozen van de nacht

refr. Kom, dans met mij
Vriendin, kom hier, vriendin, kom hier, kom hier, nee, blijf
Kom, dans met mij
Laat ons dansen, lijf aan lijf

Jef

(Een vrije Brel-vertaling)
tekst en muziek: Jacques Brel / bewerking: Stef BosKom Jef
Het is al laat
De nacht die valt
En het is koud hier op de straat
Ze komt niet terug
Je wacht op niets
Het is te laat

Nee, Jef
Ik ga niet weg
Ik blijf bij jou
Vergeet haar nou
Dat klote wijf
Nee, jij bent niet alleen
Je weet toch dat ik bij je blijf

Kom Jef
We moeten gaan
De hele buurt staat al op straat
Je schreeuwt ze wakker met haar naam
Ik schaam me dood hier, kom
We gaan

We gaan
Ik heb nog geld genoeg voor mosselen met wijn
En als we volgevreten zijn dan gaan we naar de kroeg
We zuipen ons kapot tot alles anders lijkt
En heel de wereld mooier wordt

Dan gaan we naar de hoeren, prinsessen van de straat
Die zien ons als een koning, zolang je maar betaalt, Jef
En morgenochtend vroeg dan nemen we de trein
Naar ergens ver van hier, naar waar de vrouwen anders zijn

We laten alles achter
We komen nooit meer terug
Want vergeten, Jef, vergeten is geluk

Kom Jef we moeten gaan
De wereld wacht op jou en mij
Ze komt niet terug
Het is voorbij
Voorgoed voorbij Jef

Ja, Jef, ik ken het ook
Je breekt je hart
Ziet alles zwart
Je sterft het liefste in de goot
Zonder haar nog liever dood

Maar Jef het is ook onze eigen schuld
Je ziet je eigen vrouw niet staan
Totdat ze gaan
Dan doet het pijn
Je bid en knielt en kust haar voeten
Niet uit liefde
Maar alleen
Om niet alleen te zijn
Kom
We gaan

We gaan
We trekken naar het zuiden, een eiland in de zon
Voorbij de evenaar waar nooit de winter komt Jef
En 's avonds voor je slaapt speel ik op mijn gitaar
Tot je niet meer droomt van haar

We doen alsof we blind zijn voor wat er is geweest
We leven als een god, we vieren elke avond feest
En al die kankerwijven hier
Vergeten we met bier
Met wodka en met wijn
Tot de herinnering verdwijnt

We laten alles achter
We komen nooit meer terug
Want vergeten Jef
Vergeten is geluk

We komen nooit meer terug